سخن سیاسی روز

آرش شمس

در روز پنجشنبه 11 دی ماه 1404 اعتراضات سراسری در شهرهای کوچکتر، اغلب در استانهای لرستان و فارس، به گونه‌ای تهاجمی‌تر و در شهرهای بزرگ منجمله تهران کمرنگ تر بود. گزارشاتی از فشارهای شدید حکومت بر بازاریان در تهران برای باز کردن مغازه‌ها در جریان است. 

این در حالیست که مناطق سکونت ملیتها، تا این تاریخ، هنوز از پیوستن به اعتراضات سراسری به صورت گسترده خودداری کرده‌اند. در بلوچستان، علیرغم موضع اصولی احزاب بلوچ عضو همبستگی فراگیر در حمایت از اعتراضات و دعوت از مردم برای پیوستن به اعتراضات، مولانا عبدالحمید امام جمعه زاهدان، در یک موضع گیری دو پهلو به حکومت گوشزد کرد که حرف دلسوزان کشور را بشنود و اعمال خود را تصحیح کند. در کردستان ایران، علیرغم اطلاعیه‌های احزاب کُرد ایرانی در حمایت از جنبش 1404 که با شعارهای معیشتی آغاز و به سرعت مبدل به خواستهای سیاسی و سرنگونی جمهوری اسلامی شد، اما همچون جنبش زن زندگی آزادی، به مرحله فراخوان از شهرهای کردستان برای پیوستن به جنبش سراسری نرسید. 

ناظران سیاسی ترفند حکومت برای اختلاف افکنی در صفوف مخالفان با استفاده از کارت سلطنت و شعارهای بازگشت پهلوی از سوی تعداد اندکی از عوامل مشکوک در جمعیت که بشدت توسط تلویزیونهای لندنی بزرگنمایی شد را عامل تردید ورود ملیتها به صحنه اعتراضات بررسی می‌کنند. از سوی دیگر تلاش راست افراطی در بهره برداری از این ترفند حکومت برای کوبیدن مهر خود بر جنبش آزادیخواهانه و سرنگونی طلب که طی چند دهه گذشته هیچ گونه سنخیتی با سلطنت و راست افراطی نداشته، عامل عدم پشتیبانی وسیع ایرانیان خارج از کشور در برپایی تظاهرات در شهرهای مهم کشورهای خارجی ارزیابی می‌کنند.

احتمال اینکه حکومت بتواند با استفاده از شیوه‌های تطمیع و تهدید بازاریان را وادار به بازگشایی مغازه‌ها کند، وجود دارد. نکته مهم اما در تحولات و اعتراضات کنونی، عدم توانایی حکومت در ارائه راه حل برای وضعیت اقتصادی و معیشتی کنونی است که عامل بوجود آمدن اعتراضات در وهله اول بوده است. اقتصاد ورشکسته رژیم جمهوری اسلامی بدون تزریق پول به هیچوجه نمی‌تواند به هیچ یک از نیازهای جامعه در هیچ موضوعی پاسخ مثبت دهد. حتی در صورت توانایی رژیم در خاموش کردن موقتی شعله‌های اعتراضات کنونی، فاصله قیام بعدی بسیار کمتر از گذشت زمان از جنبش زن زندگی آزادی در 1401 خواهد بود.